x

Market Çalışanlarının Mesleki Tükenmişlik ve İş Doyum Düzeylerinin İncelenmesi - Gökhan Güler

e-Posta Yazdır PDF
Araştırmanın İsmi: Market Çalışanlarının Mesleki tükenmişlik ve İş doyum Düzeylerinin İncelenmesi
Araştırmayı Hazırlayan Kişi: Gökhan GÜLER / Karadeniz Teknik Üniversitesi / Psikolojik ve Danışmanlık Bölümü
Araştırmanın Yapıldığı Yıl: Mayıs 2017

ÖZET

Bu araştırmada Trabzon merkez ve Akçaabat ilçesinde yer alan marketlerde çalışan bireylerin mesleki tükenmişlik ve iş doyum düzeylerinin belirlenmesi ve bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek. Araştırma betimsel bir çalışmadır. 

A-101, BİM, ŞOK, Edda, İpa, Kilpa, Aymar ve Asya marketlerinde çalışan 112 market çalışanı ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, çalışanların kişisel ve işiyle ilgili özelliklere ait verileri iki bölümden oluşmak üzere araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formunda (EK I) toplanmış olup, çalışanların tükenmişlik düzeyini belirlemek üzere Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen, Ergin (1992) tarafından Türkçeye uyarlanan, 22 maddeden ve üç alt boyuttan oluşan Maslach Tükenmişlik Ölçeği (EK II) ile çalışanların iş doyum düzeylerini belirlemek için Spector (1985) tarafından geliştirilen, Yelboğa (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan, 36 maddeden oluşan JSS İş Doyum Ölçeği (EK III) kullanılmıştır.

Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 22 paketinde gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasında ki farklılığı belirlemek üzere Bağımsız T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Tükenmişliğin alt boyutları ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Tükenmişliğin alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordayan değişkenleri tespit etmek için de Lineer Regresyon Analizi kullanılmıştır. 

Araştırma sonuçlarına göre market çalışanlarının tükenişlikleri orta düzeyde ve iş doyum düzeyleri çok düşük düzeyde çıkmıştır. Çalışanların cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olup olmama, sigara kullanıp kullanmama, yaşlarına göre mesleki tükenmişlik alt boyut düzeyleri ve iş doyum düzeylerine göre anlamlı şekilde farklılaşmazken; yaptığı mesleği seven çalışanların, işyerinden maddi yardım alan çalışanların, yöneticilerinin iş verirken adil davrandığını düşünen çalışanların, yaptığı iş karşılığında yöneticisinden takdir gören çalışanların, yaptığı işin kendisine uygun olduğunu düşünen çalışanların, yöneticileriyle rahat iletişime geçtiğini belirten çalışanların, mesleğini kendi isteği ile seçen çalışanların, günde sekiz saat ve altında mesai yapan çalışanların mesleki tükenmişlik düzeyleri düşük çıkarken iş doyum düzeylerinin yüksek çıktığı görülmüştür. Ayrıca ilkokul/ortaokul mezunu çalışanların, üniversite mezunu çalışanlarına göre kişisel başarı düzeyleri daha düşük, asgari ücret ve altında maaş (1404 TL ve altı) alan çalışanların 1778 TL ve üzerinde maaş alan çalışanlara göre iş doyum düzeyleri daha düşük olduğu ve çalışanların aldıkları ücret arttıkça iş doyum düzeyleri yükselmektedir, haftalık değişen vardiya sistemi ile çalışanların sürekli aynı vardiya sistemi ile çalışanlara göre kişisel başarı düzeyleri daha düşük olduğu, kasiyerlerin kişisel başarı düzeyleri müdür yardımcılarına göre daha düşük olduğu, 0-30 dk mola kullananların duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeyleri en yüksek ve 61-90 dk mola kullananların en düşük olduğu bulunmuştur.

Duygusal tükenme ile duyarsızlaşma arasında ve kişisel başarı ile iş doyumu arasında anlamlı pozitif ilişki bulunurken, iş doyumu ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasında anlamlı negatif düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. İş doyumu düzeylerinin ve günlük çalışma saatlerinin mesleki tükenmişlik alt boyutlarının her birini anlamlı şekilde yordayan değişkenler olduğu, duygusal tükenme ve duyarsızlaşmayı anlamlı düzeyde yordayan diğer bir değişkenin günlük kullanılan mola süreleri olduğu saptanmıştır.
 
*** 
 
Yukarıda özetini paylaştığımız tezi hazırlayan ve bizimle paylaşan Gökhan Güler'e teşekkür ediyoruz...
 

Tezin tamamını PDF formatında okumak için buraya tıklayınız...