x

Zorunlu uygulama kapsamında 1.8 milyon kişi otomatik olarak BES’e girdi, yüzde 54'ü cayma hakkını kullandı

e-Posta Yazdır PDF
AKP Hükümeti’nin sosyal güvenlik sistemini esnekleştirip, tasfiye edilmesinin önünü açan, patronlar için beslenebilecekleri yeni bir fon ve yatırım alanı oluşturmayı hedefleyen zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) dayatması, sisteme otomatik olarak kaydolanların yarısından fazlasının cayma hakkını kullanmasıyla istenildiği oranda tutmadı.
 
Zorunlu uygulama kapsamında 1.8 milyon kişi otomatik olarak BES’e girdi, 974 bini cayma hakkını kullandı, 836 bini sistemde kaldı. Çıkanların çoğunluğu 35 yaş üstü ve yüksek maaşlı kişiler, 25 yaş altı ve asgari ücretliler ise kalmayı tercih etti.
 
BES'ten cayma hakkını kullananlara ilişkin rakamsal verileri Hürriyet yazarı Noyan Doğan köşesine taşıdı. Doğan’ın “Çalışanların yüzde 54’ü BES’ten caydı” başlığıyla dün köşesine taşıdığı veri ve eğilimler daha çok yüksek ücret alanların BES’ten caydığını gösteriyor.
 
Doğan’ın yazısından bazı satırbaşları şöyle:
 
1 milyon 811 bin çalışan girdi ve 1 Mart itibariyle bu kişilerin yüzde 54’ü, yani 974 bin 862’si cayma hakkını kullanarak sistemden çıktı. Şu bir gerçek ki, yüzde 54’lük çıkış oranı, çok ciddi bir rakam. 
 
Öncelikle sisteme girenlerin kimler olduğu hakkında bilgi vereyim. 1000 ve üzeri çalışanı olan işletmelerde sisteme girenlerin yüzde 70’inin maaşlarından BES için aylık 55 lira ile 200 lira arasında kesinti yapılmış. Kesinti oranının brüt ücret üzerinden yüzde 3 olduğu hesaba katıldığında, demek ki, girenlerin yüzde 70’i, 2 bin lira ile 6500 lira arasında brüt maaş alıyor.
 
Girenlerin yüzde 9’u ise, yani 162 bini, asgari ücretle çalışanlar. Otomatik BES’e dahil olanların yaşlarına bakıldığında ise yüzde 48’i, 25-34 yaş arasındaki kişilerden oluşuyor. 35-44 yaş arası kişilerin sayısı ise 616 bin 874 ki, bu da girenlerin yüzde 34’ünü oluşturuyor. Gelelim, sistemden kimlerin çıktığına ki, işte asıl ilginç tablo burası. Hani dedik ya, 974 bin 862’si, cayma hakkını kullanarak, ayrılmış diye; bunların 299 bine yakınının mevcutta BES’i bulunuyor. Bu da şu anlama geliyor, cayanların yüzde 31’i önceden bireysel emekliliğe girmiş ve tasarruf ediyor ki, çıkış nedenleri de zaten bu. Ama şu da var, 676 bine yakın kişi de hiçbir şekilde tasarruf etmediği halde sistemden ayrılmış.
 
Cayanların büyük bir çoğunluğu, maaşlarından BES için aylık 200 lira ve üzeri kesinti yapılan kişiler. Yüksek maaş alanlar çıkmışlar ki, bu kesimde cayma oranı yüzde 72’lerde. Asgari ücretle çalışanların ise sadece yüzde 45’i cayma hakkını kullanarak, sistemden ayrılmış. İlginçlik bu kadarla da bitmiyor. Otomatik BES başlamadan önce özellikle 25 yaş altı genç kişilerin sistemden daha çok çıkacağı tahmin ediliyordu. Öyle olmadı. 25-44 yaş arası olanların yüzde 60’a yakını ayrılmış, 25 yaş altı olanların çoğunluğu da çıkmamış.