Giydiğiniz bluzun arkasında çocuk işçi mi var, iş etiği mi? - Binnur Zaimler

Bir süre önce ‘çok büyük marka’ denilen şirketlerden bazılarının başlarına nahoş işler geldi. Bir de baktık ki, dünyaca ünlü bazı markalar, Çin gibi Uzak Doğu ülkelerinde, Nikaragua gibi Güney Amerika ülkelerinde insanı duyunca şok edecek şartlarda üretim yapıp kazançlarını artırmış. Ticari başarı uğruna insani şartlar ikinci plana atılmış.

İnsani çalışma şartları nerede?

Bangladeş’te çocuk işçilerin günde 12 saat, 7 gün çok az paraya çalıştırılmaları,

Hapishanedeki mahkumların zorla fabrikalarda bedelsiz çalışması,

Metrekareye üç çalışanın düştüğü tekstil atölyelerinde, koğuşlarda, yerlerde yatmalar,

Nikaragua’da zorla doğum kontrol hapı içirilen kadın işçiler,

Temiz suyun bulunmadığı işyerleri ve daha neler neler…

Sonuç: Bir bluz fiyatı 70 cent, bir ayakkabı fiyatı 5 dolar limitine indi.

Medya’da büyük yankı uyandıran bu sansasyonel olaylar, özellikle bazı tekstil devlerini zor durumda bıraktı. Böylece ortaya ‘Sosyal Sorumluluk ve Etik Ticaret’ şartları çıkmış oldu.

Birçok Dünya çapında sektör ve kuruluş sadece kendi çalışmasında değil, iş yaptığı 3. şahıs ve şirketlerden de aynı derecede sorumlu olduğunu farketti. Büyük firmalar, dünyada tüm üreticilerini, hatta alışveriş poşeti yaptırdıkları küçük işletmeleri dahi iş etiği konusunda denetler oldular. Tüketiciler, çok düşük fiyata aldıkları ürünlerin arkasındaki hikayeyi sorgulamaya başladılar.

Nedir peki bu ‘Sosyal Sorumluluk ve Etik Ticaret’ şartları ?

Çalışanlarınıza sağladığınız çalışma koşulları sağlıklı ve güvenli mi?

Fazla çalışma gönüllülük esasına mı dayanıyor?

Çevrenizdeki kişi ve kurumlarla aranız nasıl? İşletmeniz hava, gürültü ve çevre kirliliğine neden oluyor mu?

Toplumsal, mali ve hukuksal düzenlemelere uygun iş yapıyor musunuz?

Yaptığınız satın alma sözleşmelerine uygun ödeme yapıyor musunuz?

Ödeme itibarınız ne durumda? işbirlikleriniz kalıcı ve sürdürülebilir mi?

Size iş yapan üretici ve diğer firmalar iş etiğine uygun çalışıyor mu?

Liste uzayıp gider. Ancak anlamamız gereken tek şey ‘Sosyal Sorumluluk’ kavramının sadece belli yardım sponsorluklarından ibaret olmadığıdır.

Her pahalı ürünün arkasında iş etiği olmayabilir. Ancak fazla düşük fiyata aldığınız ürünlerin hikayesine dikkat etmenizde fayda var.

Milliyet