Ankara İSİG Meclisi'nin düzenlediği "Ekonomik Kriz ve İşçi Sağlığı İş Güvenliği Paneli" yapıldı

Ankara İşçi Sağlığı ve Güvenliği Meclisi’nin düzenlediği, “Ekonomik Kriz ve işçi sağlığı, iş güvenliği mücadelesi” paneli dün (22 Aralık) yapıldı.

Panele konuşmacı olarak, Prof. Dr. Korkut Boratav, İSİG Meclisi üyesi Murat Çakır ile İnşaat Sendikası Avukatı Kazım Bayraktar katıldılar.

Boratav: Kriz var ve bu gerçeği emekçilere kavratmalıyız

Mimarlar Odası’nda düzenlenen panelde, Prof. Dr. Korkut Boratav, krizin nedenleri ve kriz ile mücadele konusundaki görüşlerini aktardı.

Konuşmasına, “Türkiye bir krizden geçiyor” diye başlayan Boratav, “nüfusun büyük çoğunluğunun emeğiyle geçinen insanlar olduğunu ancak bu çoğunluğun krizi algılamadığını, günlük hayatında algılayanlar da bu olayın kriz olduğunu ve sorumlusunun kendisi dışında olduğunu algılamıyor. Bu algı ekonomik krize karşı işçi sınıfının mücadelesini yok eder, felce uğratır. Bu tespitleri günlük hayatta temas ettiğiniz tüm işçi arkadaşlara anlatmaya çalışın diye tavsiye ediyorum haddim olmayarak” dedi.

Boratav, Türkiye’deki krizin kapitalizme özgü bir kriz olduğunu ancak ilave sorumluları da bulunduğununve bunların finans kapital ile AKP iktidarı olduğunun altını çizdi.

Prof. Boratav, devamla, “Finans kapitalin Türkiye’ye kriz enjekte etmesi şu şekilde oldu: 20. yüzyılın kritik aşamasında, sermayenin sınırsız tahakkümünü oluşturma projesi hakim oldu.1989’dan sonra, neoliberalizmin ileri bir aşamasında, sermaye hareketlerinin sınırsız açılması kuralını empoze ettiler. Bunu hızla kabul eden ülkelerin başında, Latin Amerika’dan sonra Türkiye gelir. Türkiye bazı emperyalist ülkelerden bile daha hızlı kabul etti, Özal’ın iktidarda olduğu yıl başladı. Spekülatif öğe, kısa sürede söğüşleyip gitmek ister. Sabit yatırım yapmaz. Ucuza girip işine geldiği anda çıkabilir. Bu spekülatif unsur, 2003-2007 arasında yıllık ortalama yüzde 31 getiri sağladı ama hepsini söğüşleyip çıkmadı, bir bölümünü Türkiye’de varlık edimine dönüştürdü. Şu anda Türkiye’nin toplam servetinin yüzde 80’i yabancılara aittir, milli gelire oranla. Bu oran, yüzde 40’lardaydı. Ekonomi yabancılaşıyor. Yeterince kazandım çıkıyorum derse, Türkiye krize girer. 4-5 kere böyle krize girdi. İşte bu, finans kapitalin sorumluluğudur.” dedi

Boratav, “Finans kapitalin özelliği budur; paradan para kazanmak. Paradan para kazanmak için spekülatif baskıyı yoğunlaştırır” tesbitinde bulundu.

Boratav, Türkiye’nin kırılgan ülkeler listesinde yer aldığını ifade ederek, “Finans kapital bütün ülkeleri gözetliyor, nereden çabuk çıkacağının listesini yapıyor, koşullar bozulunca çıkıyor. Türkiye’nin başına bu geldi” dedi.

“İkinci sorumlu AKP iktidarıdır” diyen Boratav, “normal koşullarda, riskler yükselince ekonomi biraz frenlenir, mesela enflasyon artınca Merkez Bankası faizleri yükseltir”. Finans kapitalin tüm kurallarını istisnasız uygulayan AKP iktidarının, bu noktada finans kapitale meydan okuduğunu ve faizleri yükseltmediğini belirten Boratav, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Londra’da yaptığı “faiz kötülüklerin anasıdır” açıklamasından sonra Ağustos’ta dövizin patladığını hatırlattı. Ancak bir ay sonra hizaya geldiğini ve finans kapitale teslim olduğunu kaydetti. Faizi yükseltti, ekonomiyi daralmaya zorladı. IMF’nin Nisan’da hazırladığı raporda geçen bütün tedbirleri meclisten geçen bütçeye koydu. 2019 bütçesi, IMF’nin istediği kemer sıkma önlemlerini içeriyor” dedi.

Bütçeye göre kamu yatırımları ve sosyal güvenlik harcamalarının kısılacağını belirten Prof. Boratav, kıdem tazminatı değişikliğinin yeniden gündeme getirileceğini, bireysel emeklilik sisteminin yaygınlaştırılacağını ve kaçışın zorlanacağını kaydetti. Boratav, “Sermayeyi kurtarmak öncelikleri” diye ekledi.

Bankaların batık kredileri düzenlemesi ve konkordato ilanlarını buna örnek gösteren Korkut Boratav, “İşsizlik Sigortası fonunun, dolaylı yollarla bankalara ve sermayeye aktarılmasına” dikkat çekti.

Tüm bunların anlatılmaması durumunda emekçilerin “kriz yok komplo var”, “hepimiz aynı gemideyiz” algısına sahip olacağını ve krizle mücadele etmeyeceğini ifade eden Boratav, 2002’de Arjantin’de emekçilerin ekonomik krize karşı isyanlarını hatırlattı. Boratav, bu konuda şunları söyledi: “Türkiye IMF’ye teslim olurken, Arjantin emekçileri krizin maliyetini üstlenmeyi reddetti ve 3 cumhurbaşkanını istifaya zorladılar. Sonraki cumhurbaşkanı dış borçları sildi, krizin etkilerinin emekçilerin aleyhine dönüşmemesini sağladı ama bunu sağlayan o tarihteki emekçilerin örgütlü mücadelesidir. Patronların kaçmasına rağmen fabrikaları çalıştırdılar, sokaklara, mahallelere hakim oldular. Aynı dönemde Türkiye’den daha yüksek bir büyüme hızı sağladılar.”

Prof. Dr. Boratav, krizin devam edeceğine dikkati çekerek konuşmasını sonlandırdı.

Murat Çakır: İSİG mücadelesi, işçinin 24 saatini kapsar

İşçi Sağlığı ve güvenliği Uzmanı Murat Çakır, İşçi sağlığı mücadelesinin, işçinin 24 saatini kapsayan bir mücadele olduğuna vurgu yaparak konuşmasına başladı. Arkasından, “isyerinde alınmayan önlemler, çalışma koşulları, örgütlülük, işe gidis-geliş, evdeki beslenme, barınma, fiziksel ve ruhsal sağlığını kapsayan bir mücadeledir” diye vurguladı.

Çakır, konuşmasının devamında, işçi sağlığı ve güvenliği konusunun 2000’li yıllardan sonra kısmen Tuzla tersaneleri, kot kumlama işçileri ve adalet arayan ailelerin mücadelesiyle gündeme geldiğine vurgu yaparak, konunun, 2010’lu yıllardan sonra ülke çapında işçi sınıfının örgütlenme alanı olduğunu ifade etti.

Çakır, işçi sağlığı ve güvenliği konusunda önümüzdeki günlerde nasıl bir örgütlenme yapmak gerektiğinin tartışılması ve belirlenmesi gerektiğinin bir ihtiyaç olduğunu da vurguladı.

Emek ve meslek örgütlerinin, son bir kaç aydır başlattığı mücadelenin eksik kaldığına vurgu yaparak, bu mücadelede rejim konusunun gündeme getirilmediğine dikkat çekti.

Çakır, OHAL’den sonra işçi ölümlerinin çok daha arttığını ifade ederek, ölümlerin en çok inşaat, taşımacılık, sanayi, maden, metal, kimya, enerji sektörlerinde yaşandığını vurguladı. Ayrıca,OHAL sonrasında işten çıkarmalara karşı sendikaların üyelerini korumadıklarını da ifade etti.

Av. Kazım Bayraktar: Çaresizliğin tek çaresi, örgütlenmektir

İnşaat işçileri sendikası avukatı Kazım Bayraktar, konuşmasına, “işçi sağlığı ve can güvenliği, işçilerin diğer tüm taleplerinin odak merkezini oluşturmaktadır” diyerek başladı.

Bayraktar, “burjuvazi, hukuk sisteminin, ideolojik olarak serbest sözleşmeye dayandığını iddia eder. Ancak biz gördük ki, o sözleşme serbest değil. Burada sözü edilen, sadece işçi-işveren sözleşmesi değildir.Yazılı olsun ya da olmasın hayatın her alanındaki sözleşmelerin hiç biri serbest ve özgür iradeye dayanan sözleşmeler değildir. Sözleşmelerin, serbest ve özgür iradeye dayanıp dayanmadığını, tarafların içinde bulunduğu şartlara bakarak anlamak mümkündür” diyerek devam etti.

“Bu ilişkiye, işçi sağlığı ve güvenliği açısından bakarsak, sözleşme masasına işveren, mal varlığını koyar. Ancak kendi yaşamı için gerekli olan para ya da mal varlığını değil; masaya koyduğu mal varlığı ya da sermayesi, onu daha da büyütmek, katlamak, çoğaltmak ve gücünü yüceltmek için gerekli olandır.

İşçi ise, masaya gelirken sadece emeğini koymuştur. Ama emeği ile birlikte canını da koymuştur. İşçinin yaşaması için gerekli olan şey, işverenin elindedir çünkü. İşçinin, yaşaması için gerekli ücreti işverenden alabilmesi için, emeği ve canından başka hiç bir şeyi kalmamıştır. Çünkü işçi mülksüzleştirilmiş ve yaşamak için başka hiç bir olanağına kalmamıştır.

İşçilerin sağlığı ve can güvenliği, bu nedenle diğer tüm taleplerinin ortak keseni olmuştur.

İşçinin sağlığı, ücreti, sosyal hakları ve diğer tüm hakları kapsar. Soruna bu kapsamda baktığımızda, sözleşme serbestliği ve özgür irade diye bir şey olmadığını, mecbur bırakılmayla birlikte çaresiz bırakılmayı görebilmekteyiz” dedi.

Anayasa ve yasalarda bulunan çalışma kurallarından örnekler vererek, “bu yasaların uygulandığını hiç görmedik, hatta bir çoğumuzun haberi bile yoktur böyle kurallar ve yasaların olduğundan” diyerek konuşmasını sürdürdü. “Örneğin yasa, açık bir şekilde, kişiyi insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tabi kılan kimseye 6 aydan başlayan 3 yıla kadar varan hapis cezası uygulanır” diyor bu maddenin Türkiye’de uygulandığını hiç rastlamadık. Bu madde uygulanmış olsaydı, bir çok patron hapiste olurdu.

Sözleşme masasına işçi her şeyden yoksun bırakılarak getiriliyor mu? Getiriliyor. Dayanışma olanaklarını, sosyal yardım imkanlarını elinden almış mısın? Almışsın. Kimsesiz, çaresiz hale getirmiş misin? Evet. Bu koşullarda, asgari ücretin bile altında ücrete çalıştırıyorsun, üstelik yaşam alanları olan yatakhanelerinden sosyal yardımlarına, servisten yemeklerine kadar her şeyin en kötüsünü reva görüyorsun. Karşılığında sözleşme masasına işçi özgür iradesiyle gelebilir mi? Elbette hayır! Bu suçu isliyor musunuz? İşliyorsunuz. Bu suç, yakın tarihte, en çıplak biçimiyle 3. Havalimanı’nda işlendi. Sadece orada değil, tüm Türkiye’de işleniyor.

Sermaye, sadece işçinin canıyla oynamıyor. İşçinin örgütlenmesinin önüne de büyük engeller çıkarıyor. Örgütlenmesini engelliyor. Burjuvazi, yaşadığımız şu kesitte bunu başarmış olabilir. Ancak başaramadıkları zamanları da gördük, biliyoruz. İşçi sınıfının sermayeyi köşeye sıkıştırdığı zamanlar da oldu. O günler yine olacak, yeniden göreceğiz o günleri.

İşçi sınıfının içine sürüklendiği çaresizliğin tek çaresi örgütlenmedir. İşçi sınıfı örgütlenme istiyor. İşçi sınıfının örgütlenmesini engellemek için sermaye ve siyasi iktidar her şeyi yapıyor. Bu konuda yine 3. Havalimanı’nı örnek gösterebiliriz. Orada işçilerin sendikalarıyla birlikte örgütlü bir direnişini engellemek için, sermaye-devlet-kolluk güçleri işbirliği halinde gece saldırdılar. Çünkü işçiler, görüşme masasına, sendikalarının önerisiyle seçtikleri 19 temsilci yanında sendika temsilcileriyle birlikte gittiler. İşte asıl korktukları şey buydu. Bu nedenle o kadar saldırganlaştılar. Ama tutuklanan işçiler ve sendikacılar, duruşma salonunda da gereken cevabı verdiler. Direnişe sahip çıktılar.

Kazım Bayraktar, sözlerini, “işçi sınıfı örgütlenmeye açıktır. Örgütlenme istemektedir. 3. Havalimanı işçileri, bunu bir kez daha gözlerimizin önüne sermiştir” diyerek noktaladı.

Alınteri

Ankara İSİG Meclisi bugün gerçekleştirdiği “Ekonomik kriz, işçi sağlığı ve güvenliği mücadelesi” başlıklı panel ile kriz gerçekliğini ve kriz koşullarında işçi sağlığı ve iş güvenliği mücadelesini tartıştı.

Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nde gerçekleşen panelde Prof. Dr. Korkut Boratav kapitalizmin krizi üzerine bir sunum gerçekleştirirken, İSİG Meclisi’nden Murat Çakır “İşçi sağlığı ve iş güvenliği mücadelesinin bugünü/yarını”, 3. Havalimanı işçilerinin avukatlarından Kazım Bayraktar ise “Üçüncü havalimanından işçi sağlığı ve güvenliğine bakmak” başlıklı sunumlar yaptı.

“2019 bütçesi IMF’siz IMF programı”
Panelde ilk sözü alan Prof. Dr. Korkut Boratav konuşmasına, emeği ile geçinen büyük çoğunluğun bir krizden geçildiğini algılamadığını söyleyerek başladı. Krizin kapitalist sistemin krizi olduğunu ifade eden Boratav, krizin iki temel sorumlusu olarak uluslararası finans kapital ve AKP hükümetini işaret etti. Kırılgan hale gelen Türkiye ekonomisinde İngiltere ziyareti sırasında AKP şefi Erdoğan’ın uluslararası sermayenin tedirginliğini arttırdığını, ancak AKP’nin bir ay içinde çok hızlı bir dönüş gerçekleştirdiğini söyledi. Kriz dönemlerinde sermayenin her zaman kaçtığını söyleyerek faturanın işçi ve emekçilere kesilmek istendiğini vurguladı. IMF’siz bir IMF programı uygulandığını ifade eden Boratav, 2019 bütçesinin, daha kriz öncesinde IMF’nin raporlarında istediği bütün önlemleri içerdiğini söyledi. Bu çerçevede yaşanabilecekler konusunda düşüncülerini paylaşan Boratav, konuşmasını 2002’de Arjantin’de halkın krizin faturasını ödemeyi reddettiğini, bu yüzden 3 kez cumhurbaşkanının değiştiğini, son cumhurbaşkanının ise dış borçları ödemeyi reddetmek zorunda kaldığını hatırlatarak noktaladı.

“Son 3 yılda metal iş kolunda iş cinayetleri yüzde 100 arttı”
Murat Çakır ise işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunun genelde teknik bir konu olarak algılandığını ancak bir bütün olduğunu ifade ederek başladı. Son dönemde sendikalar ve meslek odaları tarafından gündeme getirilen “Emeğin hakları” çalışmasının taleplerinin ekonomik taleplerle sınırlı kalmasını eleştirdi.

İçinden geçtiğimiz siyasal gericilik sürecinde iktidarın işçi sınıfına uyguladığı baskının yoğunlaştığına işaret eden Çakır, bu baskı ortamında iş cinayetlerinde yaşanan artışa dikkat çekti. Son 3 yılda metal iş kolunda meydana gelen iş cinayetlerinde yüzde 100 artış yaşandığını ifade eden Çakır, geçmişte işçilerin risk içeren işleri yapmak istemediğini söyleyebildiğini, ancak bugün en küçük bir itiraz göstermekten çekindiğini söyledi. Bu süreçte intiharlar, kalp krizleri gibi nedenlerle yaşanan işçi ölümlerinin de arttığını ifade eden Çakır, bu koşullarda mücadelenin ancak direniş ile iç içe bir şekilde yürüyebileceğini söyledi.

“İşçilere uygulanan baskılar hapis cezasını gerektiriyor”
Av. Kazım Bayraktar, burjuva hukukunun sözde serbest sözleşme ilkesinin gerçekte ne anlama geldiğini ifade ederek konuşmasına başladı. İşçilerin çaresizliğe itilerek en ağır koşulları kabul etmeye zorlandığını ifade eden Av. Bayraktar, normal koşullarda bu zorlamanın burjuva hukukunda bile hapis cezasını gerektiren bir suç olduğunu söyledi. 3. havalimanı işçilerinin direniş ve tutuklanma sürecine ilişkin ayrıntılı bir aktarım yapan Bayraktar, saldırıların topyekûn bir mücadele ile püskürtülebileceğini dile getirdi.

Panel, soru cevap bölümünün ve katılımcıların düşüncelerini ifade ettikleri forumun ardından sona erdi.

Kızıl Bayrak / Ankara

Prof. Dr. Korkut Boratav, Ankara İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin düzenlediği “Ekonomik Kriz ve İşçi Sağlığı İş Güvenliği Mücadelesi” başlıklı panelde konuştu.

Mimarlar Odası’nda düzenlenen paneldeki konuşmasına “Türkiye bir krizden geçiyor” diye başlayan Boratav, nüfusun büyük çoğunluğunun emeğiyle geçinen insanlar olduğunu ancak bu çoğunluğun krizi algılamadığını söyledi. Boratav, “Günlük hayatında algılayanlar da bu olayın kriz olduğunu ve sorumlusunun kendisi dışında olduğunu algılamıyor. Bu algı ekonomik krize karşı işçi sınıfının mücadelesini yok eder, felce uğratır. Bu tespitleri günlük hayatta temas ettiğiniz tüm işçi arkadaşlara anlatmaya çalışın diye tavsiye ediyorum haddim olmayarak” dedi.

Türkiye’deki krizin kapitalizme özgü bir kriz olduğunu ifade eden Boratav, ancak ilave sorumluları da bulunduğunu kaydetti. Boratav, bu ilave sorumluları finans kapital ve AKP iktidarı olarak açıkladı.

TÜRKİYE’NİN SERVETİNİN YÜZDE 80’İ YABANCI

Prof. Boratav şöyle devam etti: “Finans kapitalin Türkiye’ye kriz enjekte etmesi şu şekilde oldu: 20. yüzyılın kritik aşamasında sermayenin sınırsız tahakkümünü oluşturma projesi hakim oldu. Ona neoliberalizm diyorlar. 1989’dan sonra neoliberalizmin ileri bir aşamasında sermaye hareketlerinin sınırız açılması kuralını empoze ettiler. Bunu hızla kabul eden ülkelerin başında Latin Amerika’dan sonra Türkiye gelir. Türkiye bazı emperyalist ülkelerden bile daha hızlı kabul etti, Özal’ın partisinin iktidarda olduğu yıl başladı. Spekülatif öge kısa sürede söğüşleyip gitmek ister. Sabit yatırım yapmaz. Ucuza girip işine geldiği anda çıkabilir. 2003-2007 arasında bu spekülatif unsur yıllık ortalama yüzde 31 getiri sağladı ama hepsini söğüşleyip çıkmadı, bir bölümünü Türkiye’de varlık edimine dönüştürdü. Şu anda Türkiye’nin toplam servetinin yüzde 80'i yabancılara aittir, milli gelire oranla. Bu oran, yüzde 40'lardaydı. Ekonomi yabancılaşıyor. Yeterince kazandım çıkıyorum derse, Türkiye krize girer. 4-5 kere böyle krize girdi. İşte bu finans kapitalin sorumluluğudur.”

İKİNCİ SORUMLU AKP İKTİDARI

“Finans kapitalin özelliği budur; paradan para kazanmak. Paradan para kazanmak için spekülatif baskıyı yoğunlaştırır” diyen Boratav, Türkiye’nin kırılgan ülkeler listesinde yer aldığını hatırlattı. Boratav, "Finans kapital bütün ülkeleri gözetiyor, nereden çabuk çıkacağının listesini yapıyor, koşullar bozulunca çıkıyor. Türkiye’nin başına bu geldi” dedi.

BÜTÇE IMF’NİN ÖNLEMLERİNİ İÇERİYOR

“İkinci sorumlu AKP iktidarıdır” diyen Boratav, “Normal koşullarda riskler yükselince ekonomi biraz frenlenir, mesela enflasyon artınca Merkez Bankası faizleri yükseltir” diye konuştu. Finans kapitalin tüm kurallarını istisnasız uygulayan AKP iktidarının ancak darbe girişimi ve seçim döneminde finans kapitale meydan okuduğunu ve faizleri yükseltmediğini belirten Boratav, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Londra’da yaptığı “faiz kötülüklerin anasıdır” açıklamasından sonra Ağustos’ta dövizin patladığını hatırlattı. Ancak bir ay sonra hizaya geldiğini ve finans kapitale teslim olduğunu kaydeden Boratav, şöyle devam etti: “Damat Londra’ya gitti, kapalı toplantılarda eğitildi, eğer faizleri çıkarmaz, faturayı halkın sırtına yıkacak bütçe getirmezsen damla para bekleme deyince faizleri yukarı çekti. Ve bir program hazırladı. Faizi yükseltti, ekonomiyi daralmaya zorladı. IMF'nin Nisan’da hazırladığı raporda geçen bütün tedbirleri meclisten geçen bütçeye koydu. 2019 bütçesi IMF’nin istediği kemer sıkma önlemlerini içeriyor.”

ÖNCELİKLERİ SERMAYEYİ KURTARMAK

Bütçeye göre kamu yatırımları ve sosyal güvenlik harcamalarının kısılacağını belirten Prof. Boratav, kıdem tazminatı değişikliğinin yeniden gündeme getirileceğini, bireysel emeklilik sistemininyaygınlaştırılacağını ve kaçışın zorlanacağını kaydetti. Boratav, “Sermayeyi kurtarma öncelikleri” diye ekledi.

Bankaların batık kredileri düzenlemesi ve konkordato ilanlarını buna örnek gösteren Korkut Boratav, “İşsizlik Sigortası fonu dolaylı yollarla bankalara ve sermayeye aktarılmaktadır” dedi.

Tüm bunların anlatılmaması durumunda emekçilerin “kriz yok komplo var”, “hepimiz aynı gemideyiz” algısına sahip olacağını ve krizle mücadele etmeyeceğini ifade eden Boratav, Arjantin’de 2002’de ekonomik krize karşı emekçilerin isyanlarını hatırlattı. Boratav, şunları söyledi: “Türkiye IMF’ye teslim olurken, Arjantin emekçileri krizin maliyetini üstlenmeyi reddetti ve 3 cumhurbaşkanını istifaya zorladılar. Sonraki cumhurbaşkanı dış borçları sildi, krizin etkilerinin emekçilerin aleyhine dönüşmesini sağladı ama bunu sağlayan o tarihteki emekçilerin örgütlü mücadelesidir. Patronların kaçmasına rağmen fabrikaları çalıştırdılar, sokaklara mahalleler hakim oldular. Aynı dönemde Türkiye’den daha yüksek bir büyüme hızı sağladılar.”

KRİZ SÜRECEK

AKP iktidarının IMF’siz IMF programı uygulamak istediğini anlatan Prof. Korkut Boratav, dışarının bu programı denetlemek istediğini, Bakan Albayrak’ın McKinsey şirketiyle anlaştığını ancak Cumhurbaşkanı’nın kabul etmediğini söyledi. Boratav, “Dışarısı güvenmiyor. Normalde bu tür krizler bir yıl sürer. Dışarısı güvenmediği için bu kriz sürecek” dedi.

Bu tür krizlerin emekte büyük kayıplar yarattığını, ancak Türkiye’de emeğin çok fazla kazanımı olmadığını kaydeden Boratav, tek “kazanımının” emekçilerin borçlanmayla gelirinden daha çok tüketim yapması olduğunu ifade etti. Boratav, halkın “erzak yardımı” beklentisi arttıkça mücadele ümidinin azalacağının altını çizdi.

Derya Okatan / Artı Gerçek