(3) Madenciler hâlâ ölüyor

Bugün 4 Aralık Dünya Madenciler Günü. Ancak, verilere göre Türkiye’de 2011’de 70 madenci yaşamını yitirirken, Afşin’de 8 madenci ise hâlâ toprak altında.

Bugün ‘güzel ölenler’e atfedilmiş...

Efsaneye göre; Roma İmparatorluğu’nun gazabından kaçarak madencilerin çalıştığı bir mağaraya sığınan, Azize Santa Barbara’ya atfedilen 4 Aralık Dünya Madenciler Günü, dünyada ve Türkiye’de kutlanıyor. Ancak, efsanede azizeyi koruyan madencileri, koruyan yok. Maden ocaklarında işçiler ve maden mühendisleri hâlâ ölüyor, yaralanıyor, sakat kalıyor veya kayıp... Verilere göre; Türkiye’de 2011 yılının 11 ayında 70 madenci yaşamını yitirirken, Afşin’de 8 madenci ise hâlâ toprak altında... Geçtiğimiz günlerde kara elmas diyarı Zonguldak yine iki madenciye mezar oldu. Ortalama her 7 saatte bir kazanın meydana geldiği madenlerde işçi ölümleri eksik olmazken, 2010 Mayıs ayında grizu faciasında yaşamını yitiren 32 madenci için AKP’li Çalışma Bakanı Ömer Dinçer’in “Güzel öldüler” değerlendirmesi akıllara kazındı. Aynı kazaya ilişkin Başbakan Erdoğan’da “Kader” derken çok geçmeden Elbistan’da 10 Şubat 2011’de 8 işçi “Kader” kurbanı oldu ve cenazelerine dahi ulaşılamadı. Özelleştirme ve şirketlerin insafına terk edilen madencilerin durumunu ortaya koyan veriler ise oldukça çarpıcı. Maden ocaklarında ölümlü iş kazaları, yaralanmalar, özelleştirme, taşeronlaştırma almış başını gidiyor.

8 madenci göçük altında

 TMMOB’a bağlı Maden Mühendisleri Odası’nın (MMO) verilerine göre; 2011 yılının 11 ayında yeraltı ve yerüstü olmak üzere maden ocaklarında 80 kaza meydana geldi. Bunlardan 57’si yeraltında, 23’ü ise yer üstü gerçekleşti. Bu yılın ilk 11 ayında yaşanan 80 kazada, 2’si maden mühendisi olmak üzere toplam 70 madenci yaşamını yitirdi. Buna, Elbistan Afşin Termik Santrali’nde 10 Şubat 2011’de yaşanan göçükte halen milyonlarca ton toprak altında kalan 8 işçi dahil değil. 8 işçi “kayıp” olarak geçiyor. Yine Oda’nın kayıtlarına göre bu kazalarda 115 işçi de yaralandı. MMO’nun geçmiş yıllara ait verilerine göre ise; 2010 yılında toplam 61 kazada 105 işçi ve mühendis, 2009 yılında 92, 2008’de ise 43 işçi yaşamını yitirdi. Son 5 yılda toplam 400 maden emekçisi yaşamını yitirdi. Gelişmiş ülkelerde iş kazaları ve meslek hastalıklarının toplam maliyetinin, bu ülkelerin Gayrı Safi Milli Hâsılaları’nın yüzde 1 - yüzde 3’ü oranında değiştiği belirtilirken, Türkiye’de “en iyimser yaklaşımla” iş kazaları ve meslek hastalıklarının toplam maliyetinin yılda yaklaşık 3 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

Mühendislerin yarısı işsiz

 Maden mühendisleri için ise durum daha da vahim. Türkiye’de toplam maden mühendisi sayısı 17 bin. Bunun 13 bin 500’ü MMO’ya kayıtlı. Oda’nın yaptığı bir araştırmaya göre maden mühendisleri arasında işsizlik ve meslek dışı işlerde çalışanların oranı yüzde 50 civarında. Maden Mühendisleri Odası Genel Başkanı Mehmet Torun, “27 maden mühendisliği bölümünden her yıl 1200 civarında meslektaşımız mezun olmaktadır.” diyerek işsiz mühendislere işaret etti. Madencilerin bu koşullarda girdikleri 4 Aralık Dünya Madenciler Günü’nde bir kez daha yapılması gerekenleri sıralayan Torun, özelleştirme, taşeronlaşma ve şirketlerin işçi güvenliğine önem vermediğini belirterek, sektörün ihtiyaçları doğrultusunda Maden İş Kanunu çıkarılmasını istedi.